ประสิทธิภาพในการลดการติดเชื้อระบบทางเดินหายใจของวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ในผู้ป่วย โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรงพยาบาลพิจิตร

จันทรา กุลแก้ว

กลุ่มงานอายุรกรรม โรงพยาบาลพิจิตร

 

บทคัดย่อ

ความสำคัญ: โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง เป็นโรคที่รักษาไม่หายขาด และแนวโน้มอาการของผู้ป่วยจะเลวลง ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีอาการหายใจหอบเหนื่อย และจำเป็นต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลด้วยภาวะอาการกำเริบเฉียบพลัน หลักการสำคัญของกลยุทธ์ในการป้องกันการกำเริบ คือการฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่เป็นประจำทุกปี การศึกษาผ่านมาสรุปว่าการให้วัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ สามารถลดอัตราการป่วย การนอนโรงพยาบาลจากไข้หวัดใหญ่ และโรคแทรกซ้อน โดยเฉพาะปอดบวม รวมถึงลดอัตราการตายในภาพรวมได้ 

วัตถุประสงค์ของการวิจัย: เพื่อเปรียบเทียบการติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ และการนอนพักรักษาตัว ในโรงพยาบาล ของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังที่ได้รับ และไม่ได้รับวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่

รูปแบบศึกษา สถานที่ และผู้ป่วย: ศึกษาแบบ prospective cohort ที่คลินิกโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรงพยาบาลพิจิตร ในผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) สอบถามความสมัครใจในการฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ ผู้ที่สมัครใจจะได้รับวัคซีน (51 ราย) ส่วนผู้ที่ไม่สมัครใจฉีดวัคซีน หรือมีข้อห้ามในการฉีด จะไม่ได้รับวัคซีน (52 ราย) ติดตามผู้ป่วยเป็นระยะเวลา 1 ปี เพื่อบันทึกการติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ ทั้งการเป็นผู้ป่วยนอก ผู้ป่วยในและจำนวนวันนอน 

วิธีการวัดผล: เปรียบเทียบกลุ่มที่ศึกษาด้วย exact probability test และ t-test

ผล: ผู้ป่วยทั้งสองกลุ่มมีสัดส่วน ชายต่อหญิง ประมาณ 2 ต่อ 1 ทั้งสองกลุ่มส่วนใหญ่อยู่ในวัยสูงอายุ   กลุ่มได้รับวัคซีนอายุเฉลี่ย 69.1 ปี (SD=9.3) กลุ่มที่ไม่ได้รับวัคซีนอายุเฉลี่ย 72.5 ปี (SD=11.4) ระดับความรุนแรงของโรค ส่วนใหญ่ moderate  มีโรคร่วมมากกว่าไม่มีโรคร่วม ประมาณ 3 ต่อ 2 โรคร่วมสองอันดับแรก คือความดันโลหิตสูง และไขมันในเลือดสูงทั้งสองกลุ่ม จำนวนครั้งที่ติดเชื้อระบบทางเดินหายใจต่อคนที่มารักษาแบบผู้ป่วยนอกในกลุ่มที่ได้รับวัคซีนเฉลี่ย 0.3 ครั้ง (SD=0.6) กลุ่มที่ไม่ได้รับวัคซีนเฉลี่ย 0.2 ครั้ง (SD=0.8) (p=0.648) นับรวมเป็นจำนวนครั้งที่ติดเชื้อระบบทางเดินหายใจต่อกลุ่ม 15 ครั้งและ 12 ครั้ง ทั้งสองกลุ่มมารับบริการที่โรงพยาบาลเป็นส่วนใหญ่ กลุ่มที่ได้รับวัคซีนไปซื้อยารับประทานเอง และรักษาที่คลินิคมากกว่ากลุ่มที่ไม่ได้รับวัคซีน จำนวนครั้งที่รับการรักษาแบบผู้ป่วยในต่อคน กลุ่มที่ได้รับวัคซีนนอนโรงพยาบาลน้อยกว่าคือ เฉลี่ย 0.1 ครั้ง (SD=0.4) ส่วนกลุ่มที่ไม่ได้รับวัคซีน เฉลี่ย 0.3 ครั้ง (SD=0.6) (p=0.099) นับรวมเป็นจำนวนครั้งที่รักษาแบบผู้ป่วยในต่อกลุ่ม 6 ครั้ง และ 13 ครั้ง ระยะเวลาวันนอนเฉลี่ยต่อคน กลุ่มที่ได้รับวัคซีนมีระยะเวลาวันนอนเฉลี่ยต่อคนน้อยกว่ากลุ่มที่ได้รับวัคซีนคือ เฉลี่ย 0.8 วันต่อคน (SD=3.4) และ 1.1 วันต่อคน (SD=3.1) (p=0.282) นับรวมเป็นระยะเวลาวันนอนทั้งหมดต่อกลุ่ม 39 วัน และ 59 วัน การวินิจฉัยแรกรับของการนอนโรงพยาบาลทั้งสองกลุ่ม ส่วนใหญ่ คือ COPD with AE ไม่มีผู้เสียชีวิตในกลุ่มศึกษาทั้งสองกลุ่ม

ข้อยุติและการนำไปใช้: การฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ มีแนวโน้มว่าช่วยลดจำนวนครั้งและระยะเวลาการนอนพักรักษาตัวในโรงพยาบาลได้ จึงควรรณรงค์ให้มีการฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ ในผู้ป่วย COPD ที่ไม่มีข้อห้าม

คำสำคัญ: COPD, Influenza vaccine, Respiratory tract infection, Out-patient visit, Hospital admission, Length of stay

ไม่พบฟีด